O obiekcie
Jedną z pierwszych realizacji Haralda Bauera w Opawie z okresu, gdy rozpoczął samodzielną działalność architektoniczną, jest jednopiętrowy dom mieszkalny Ericha i Fritza Käufler przy ulicy Dolní schody 8/1912, zwracający uwagę swym kubicznyn, trójczłonowym układem bryły, lekko pochyłymi dachami czterospadowymi graniczącymi niemal z formą dachu płaskiego, tarasem dachowym oraz zróżnicowaną fasadą, łączącą elementy romantyzującego tradycjonalizmu z pojawiającą się Nową Rzeczowością. Dom powstał na fali działalności budowlanej przełomu lat 20. i 30., kiedy przedstawiciele wyższej klasy średniej budowali w tej okolicy swoje domy, nawiązujące do starszej, mieszanej zabudowy z przełomu XIX i XX wieku w rejonie dworca kolejowego. Na terenie schodzącym w stronę stacji Opawa východ powstało wówczas kilka domów jednorodzinnych, odzwierciedlających ówczesne wyobrażenia o zindywidualizowanym, oryginalnym mieszkaniu, jako połączeniu niektórych romantyzujących, tradycyjnych motywów z nowoczesną architekturą. Teren ten, jako zorientowany w stronę dworca kolejowego, był wręcz predestynowany do takich realizacji, a wspomniana nowoczesność wiązałą się tutaj z akceptacją idei „nowoczesnego domu” – z płaskim dachem, tarasem i pozbawionymi dekoracji elewacjami. Takie płaskie dachy i taras ma na przykład stojący naprzeciwko dom Josefa i Josefiny Vilner (Dolní schody 5). Dom Ericha i Fritza Käufler to budynek jednopiętrowy, zwrócony w stronę ulicy elewacją o trzyosiowym układzie, z pionowymi oknami obramowanymi plastycznymi opaskami. Południowa elewacja wejściowa, z centralnie umieszczonym płytkim ryzalitem klatki schodowej, stanowi najwyższą część bryły domu. Boczne partie są niższe, choć część ogrodowa została podniesiona o kondygnację attykową z okrągłymi okienkami. Pokryta delikatnym tynkiem strukturalnym fasada wzbogacona jest subtelnymi detalami z gładkiego tynku w postaci cienkiego gzymsu koronującego i zaokrąglonych okiennych opasek. Podczas gdy okna od strony ulicy mają tradycyjny, wertykalny kształt, a oś okienna ryzalitu klatki schodowej zwieńczona jest wertykalnym oknem zamkniętym łukiem pełnym okna pokoi wychodzących na ogród mają raczej horyzontalny układ, zaś w partii attykowej pojawiają się okna okrągłe jako element nautyczny, co wskazuje na balansowanie autora między romantyzmem tradycji a tendencjami Nowej Rzeczowości. Elewację ogrodową urozmaica wykusz wsparty na prostopadłościennych filarach. Układ funkcjonalny domu podzielony został na trzy sekcje. Środkowa część od południa pełni funkcję komunikacyjną – mieści dwubiegową klatkę schodową prowadzącą na piętro i taras dachowy; w północnej części zlokalizowano kuchnię. Mieszkania na parterze i piętrze zaplanowano z centralnym holem wejściowym i dwoma pomieszczeniami po bokach. Dom stanowi w twórczości Bauera budowlę przejściową – między romantyzującym tradycjonalizmem a nowoczesnym podejściem w duchu Nowej Rzeczowości. Niestety, obecne nowe ogrodzenie oraz ingerencje w strukturę budynku, np. w obrębie cokołu, wprowadzają do tej architektury niepożądane zakłócenia.
MSt
