Karl Gottwald

Dzieła architekta:
- czeska szkoła mieszczańska, Riegrova 1385/13, Předměstí, 1925–⁠1926
- oddział państwowego zakładu psychiatrycznego, Olomoucká 305/88, Předměstí, 1928
- szkoła pielęgniarska i dom dla pielęgniarek Franciscaneum, Sušilova 1751/1, Předměstí, 1928–⁠1930
- willa własna, Mendlova 1707/8, Předměstí, 1929–⁠1930
- willa Johana Fickerta, Dostojevského 1669/12, Předměstí, 1929
- dom mieszkalny inż. Humberta Ehrlicha, Hradecká 1814/66, Předměstí, 1932
- dom mieszkalny lekarza Kuna Kothnego, Hradecká 650/16, Předměstí, 1933

Karl Gottwald urodził się w Jesioniku (czes. Jeseník) w rodzinie piernikarza Franza Gottwalda i jego żony Anny Gottwald, z domu Mildner. W 1896 roku rozpoczął naukę w szkole realnej w Opawie, którą ukończył w 1904 roku. W latach 1904–⁠1908 studiował architekturę (specjalizacja: budowle wysokościowe) w Wyższej Szkole Technicznej w Wiedniu, jednym z jego nauczycieli był architekt Max von Ferstel. Po rocznej służbie wojskowej w 1909 roku otrzymał posadę adiunkta budowlanego w Krajowym Urzędzie Budowlanym w Opawie, gdzie pracował aż do jego likwidacji w 1928 roku, przechodząc kolejno przez stanowiska od niższego urzędnika, inżyniera krajowego, aż do funkcji głównego krajowego radcy budowlanego (w 1926 roku). Na początku I wojny światowej został zmobilizowany i brał udział w walkach na froncie serbskim i włoskim, pracował także w ministerstwie wojny. Po wojnie kontynuował karierę w urzędzie budowlanym, już jako pracownik Republiki Czechosłowackiej. W 1926 roku ożenił się z wdową Elsą Keilhauer, córką chilijskiego dyplomaty Juana Gonzáleza Matty. Po likwidacji Krajowego Urzędu Budowlanego został przedwcześnie przeniesiony na emeryturę, a w 1929 roku założył własne biuro architektoniczne. Po śmierci pierwszej żony w 1943 roku, w 1944 ożenił się z Hildegardą Bartel, wdową po Erichu Bartelu, najmłodszym synu opawskiego budowniczego Augustina Bartela. Karl Gottwald przez całe życie był mocno zaangażowany w idee nacjonalizmu niemieckiego. Jeszcze przed Wielką Wojną był członkiem organizacji obronnych Nordmark i Schulverein, po wojnie wstąpił do ich kontynuatorów – Bund der Deutschen i Kulturverband. Został także członkiem Deutschnationale Partei, co prawdopodobnie zaszkodziło jego karierze zawodowej, gdyż w 1928 roku nie otrzymał zatrudnienia w żadnym z nowo utworzonych urzędów Ziemi Morawsko-Śląskiej i został wysłany na emeryturę. Po rozwiązaniu DNP pozostał bezpartyjny, jednak w 1938 roku wstąpił do SdP, a następnie do NSDAP, aczkolwiek nie angażował się w działalność tych partii. Koniec jego życia pozostaje niejasny, ostatni potwierdzony ślad pochodzi z dnia jego drugiego ślubu, 20 października 1944. Prawdopodobnie podczas przymusowej ewakuacji 25 marca 1945 roku opuścił Opawę, jednak nie ma dalszych informacji o jego losach. Karl Gottwald był autorem wielu zrealizowanych i niezrealizowanych budynków, zarówno jako urzędnik Krajowego Urzędu Budowlanego, jak i jako niezależny architekt. Jego pierwszym znanym projektem był dom jednorodzinny małżeństwa Hohn w Karlovcu (1913). W czasie pracy w urzędzie budowlanym uczestniczył w projektowaniu czeskiej szkoły mieszczańskiej w Opawie (1925–⁠1926), czeskiej szkoły mieszczańskiej dla chłopców i dziewcząt im. Františka Sokola Tůmy w Radvanicach (obecnie Ostrawa-Radvanice, 1925–⁠1926), krajowej szkoły rolniczej w Czeskim Cieszynie (1927–⁠1930) oraz klasztornej szkoły pielęgniarskiej i domu dla pielęgniarek „Franciscaneum” w Opawie (1928–⁠1930), ukończonego już po jego odejściu z urzędu. Po 1918 roku przejął po Jindřichu Freiwaldzie opracowanie planu urbanistycznego wzgórza Kylešovský kopec – dzielnicy willowej powstałej na podzielonych działkach folwarku księcia Liechtensteina. Jako niezależny projektant tuż po wojnie przygotował niezrealizowany finalnie projekt oddziału chorób płuc dla opawskiego szpitala, później koncentrował się głównie na projektach budynków mieszkalnych w Opawie (willa Johanna Fickerta przy ul. Dostojewského 12, 1929; willa własna przy ul. Mendla 8, 1929–⁠1930; dom Humberta Ehrlicha przy ul. Hradecká 66, 1932; adaptacja domu ordynatora szpitala Zakonu Rycerzy Niemieckich Kuna Kothnego przy ulicy Hradecká 16, 1933), a także na budynkach sakralnych i użyteczności publicznej (kościół św. Jana Chrzciciela w
Skrochovicach, 1929–⁠1935; klasztor dla sióstr miłosierdzia św. Franciszka w Osobłodze (czes. Osoblaha) 1937; wnętrze czytelni biblioteki miejskiej w Opawie z freskiem Paula Gebauera, 1930, adaptacja klasztoru dominikanów w Opawie na muzeum miejskie i archiwum, 1944). W latach 1933–⁠1938 sprawował nadzór budowlany podczas budowy kościoła św. Jadwigi w Opawie według projektu Leopolda Bauera. Budynki Karla Gottwalda, szczególnie te powstałe wówczas, gdy pracował w urzędzie budowlanym, cechuje konserwatyzm, rozwijają one tradycje baroku, klasycyzmu barokowego oraz biedermeieru. Jego autorska twórczość czerpała z jednej strony z tradycjonalizmu inspirowanego architekturą Europy Środkowej, z drugiej zaś z regionalizmu śląskiego i niemieckiego (Heimatstil).

RR