O obiekcie
Na samym końcu ulicy Olomoucká, w dość dużej odległości od ówczesnej zabudowy, powstały już z końcem XIX wieku dwa rozległe kompleksy medyczne w układzie pawilonowym, z parkiem – najpierw Krajowy Zakład Psychiatryczny (1886–1889), a następnie Krajowy Szpital (1897–1900). Ten „okręg medyczny”, rozszerzony w latach 1912–1913 o prywatne sanatorium dr. Fritza Pendla, uzupełniła pod koniec lat 20. XX wieku szkoła zakonna dla pielęgniarek. Szkołę tę w bezpośrednim sąsiedztwie szpitala, na działce zakupionej od Krajowej Komisji Administracyjnej, Kongregacja Sióstr Miłosierdzia III Zakonu św. Franciszka zleciła wybudować w duchu nowego historyzmu. Siostry odpowiadały w ten sposób na rosnące zapotrzebowanie na wykwalifikowany personel pielęgniarski, spowodowane m.in. wzrostem liczby osób (zwłaszcza po wojnie światowej) wymagających opieki medycznej. Projekt powstał jeszcze w ramach Krajowego Urzędu Budowlanego, jednak po jego likwidacji architekt Karl Gottwald, po wcześniejszym przejściu na emeryturę, ukończył go już jako samodzielny projektant. Trójskrzydłowy, trójkondygnacyjny z mieszkalnym poddaszem, założony na rzucie litery H budynek został zwrócony frontem do ulicy Olomoucká, w stronę której otwierał się zarys dziedzińca honorowego. Główne skrzydło podkreślono ryzalitem z dobudowanym tarasem i dwiema bocznymi klatkami schodowymi, prowadzącymi do wysokiego refektarza. Za nim znajdowała się kaplica pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, z pięciobocznym zamknięciem prezbiterium i wieżą na osi głównego skrzydła. Kaplica była połączona z bocznymi skrzydłami arkadowymi krużgankami, a przy jej dekoracji pracowali malarze Adolf Zdrazila i Raimund Mosler oraz rzeźbiarz Engelbert Kaps. Na piętrze głównego skrzydła mieściły się pokoje gościnne. Skrzydło południowo-zachodnie zajmował dom dla pielęgniarek (klauzura). Przeznaczone na szkołę pielęgniarską skrzydło północno-wschodnie miało osobne wejście od ulicy Sušilova i było podkreślone masywnym ryzalitem zwieńczonym trójkątnym szczytem i otwartym na parterze pięcioosiową arkadą, której kolumny posiadały głowice z portretowymi płaskorzeźbami w formie główek zakonnic. Ich autorem był prawdopodobnie ulubiony współpracownik Gottwalda – rzeźbiarz Adolf Köhrer. Między oknami drugiego piętra znajdował się dekoracyjny, barokizujący kartusz z cytatem z Pierwszego Listu św. Pawła Apostoła do Koryntian autorstwa rzeźbiarza Josefa Obetha, który był również twórcą figury św. Franciszka umieszczonej na fasadzie skrzydła południowo-zachodniego. Rzeźba ta znajduje się dziś na postumencie przed tarasem skrzydła głównego. Na parterze, oprócz holu wejściowego z monumentalną, trójbiegową klatką schodową, było mieszkanie kapelana oraz pokoje uczących się sióstr, na pierwszym piętrze znajdowała się sala wykładowa i kolejne pokoje, na drugim piętrze – biblioteka z czytelnią i większa sala do nauki. Zaplecze techniczne obiektu (kuchnia, pralnia, prasowalnia, pracownia krawiecka i pomieszczenia piwniczne) umieszczono w suterenie. Wystrój wnętrz całego budynku miał nawiązywać do atmosfery klasztornej, inspirowanej architekturą barokową, co było widoczne m.in. w monumentalnych schodach z kutą balustradą oraz innych elementach. Główne skrzydło miało układ dwutraktowy, boczne – trójtraktowy. Budowę rozpoczęto w październiku 1928 roku, a uroczyste poświęcenie odbyło się w styczniu 1930 roku. Budynek został poważnie uszkodzony podczas bombardowania Opawy w grudniu 1944 roku, kiedy zniszczeniu uległa kaplica oraz część skrzydła wschodniego. Naprawy w 1945 roku miały jedynie charakter prowizoryczny. W 1960 roku siostry z Franciscaneum musiały opuścić obiekt, a kompleks stał się częścią szpitala pod zarządem Powiatowego Zakładu Opieki Zdrowotnej, który w latach 1974–1977 dobudował skrzydło południowo-wschodnie, jednak kaplica nie została odbudowana (jej miejsce zajęła parterowa dobudówka), podobnie jak arkadowe krużganki. W 1992 roku Franciscaneum zostało zwrócone Kongregacji, która wynajmuje go prywatnym podmiotom medycznym.
RR
