Willa Olga

O obiekcie

Zabudowa ulicy Křížkovského (obecnie Gudrichova) na wzgórzu Kylešovický kopec rozpoczęła się dopiero po roku 1918, w związku z rozwojem dzielnicy willowej. Zabudowę w koncepcji miasta-ogrodu realizowały tutaj dwie niemieckie spółdzielnie budowlane i jedna czeska. Podczas gdy Czesi skupili się na budowaniu przy ulicach Kopečná (obecnie Tyršova), Zukalova, Boženy Němcovej oraz w północnej części Mendlova, Niemcy skoncentrowali swoje działania na południowej części ulicy Mendlova, Biermannova (obecnie Bartoníčkova) i Křížkovského. Północną część ulicy Křížkovského zabudowano domami dla urzędników państwowych według projektów Krajowego Urzędu Budowlanego (Gudrichova 3 i 6, 1921–⁠1922, 1924–⁠1926) lub dla urzędników Wspólnoty Czechosłowackich Spółdzielni Gospodarczych, zaprojektowanymi przez budowniczego Juliusa Vysloužila (Gudrichova 4, 1922). Następnie powstawały już domy jednorodzinne i wille, często realizowane przez firmę budowlaną Juliusa Lundwalla (np. Gudrichova 16, 18, 20, 22). W połowie lat 20. XX wieku w narożu ówczesnych ulic Křížkovského i Biermannova wybudowanie swojej willi zlecił pochodzący z Opawy (wcześniej działający w Kladnie) inżynier Franz Koschatka i nadał jej imię swojej żony Olgi. Plany były sygnowane przez firmę budowlaną Aloisa Geldnera w listopadzie 1925 i w marcu 1926 roku, jednakże, ponieważ Alois Geldner zmarł już w 1923 roku, autorem musiał być jego syn Erich. Dom, nawiązujący do modernizmu przedwojennego, został zaprojektowany dla dwóch rodzin i ma charakter willi czynszowej. W pierwotnym układzie w każdej kondygnacji znajdowało się oddzielne, trzypokojowe mieszkanie z kuchnią i zapleczem, rozmieszczonym wokół klatki schodowej w części podwórzowej. Południowa elewacja od strony ogrodu została zaakcentowana cylindrycznym ryzalitem – charakterystycznym elementem budynków mieszkalnych Geldnera (zastosował go np. w willi Gebauera przy ulicy Hradecká lub w niezrealizowanym projekcie willi Zohnera) – oraz narożną werandą z tarasem na piętrze, z którego schodziło się do ogrodu. Główne wejście znajdowało się w cylindrycznym ryzalicie klatki schodowej po stronie północnej. Układ pomieszczeń w obu kondygnacjach był taki sam – z przestrzeni podkowiastej klatki schodowej wchodziło się do przedpokoju, a stamtąd do mieszkalnego holu. Po zachodniej stronie przy klatce schodowej znajdowały się pomieszczenia pomocnicze – kuchnia, spiżarnia i pokój dla służącej. Z przedpokoju lub holu dostępna była jadalnia, salon umieszczony w południowym ryzalicie, sypialnia oraz łazienka z toaletą. W suterenie znajdowały się pomieszczenia gospodarcze, pralnia i magazyn narzędzi ogrodowych. W latach 70. willę zaadaptowano na przedszkole, a w 2006 roku ponownie na cele mieszkalne, przy czym znacznie zmieniono układ wnętrz. Zachowało się jednak oryginalne ogrodzenie z murowanymi słupkami i cokołami oraz metalowymi wypełnieniami – pełnymi w bramach i furtkach, a w przęsłach wykonanymi z siatki – ze wspólnym motywem kwadratowego otworu i skrzyżowanych, nitowanych pasów. W zaokrąglonym narożu wybito okrągłe okienko, które koresponduje z otworem w filarze tarasu. Po północno-wschodniej stronie ogrodzenie następnie cofnięto za granicę działki w celu utworzenia miejsc parkingowych.


RR

Literatura

  • Romana Rosová – Martin Strakoš (eds.), Průvodce architekturou Opavy, Ostrava 2011, s. 97.
  • Jindřich Vybíral, Opavská architektura v letech 1918–⁠1929, Časopis Slezského muzea, série B – vědy historické, 35, 1986, s. 166–184, zde s. 169.