O obiekcie
Jest to pierwszy dom w stylu funkcjonalistycznym w Opawie, który w czystej formie i w niezależnym, oszczędnym wykonaniu zaprezentował w opawskim środowisku idee europejskiej awangardy architektonicznej. Adwokat Radim Hess znał twórczość awangardową młodych architektów Lubomíra (1908–1983) i Čestmíra (1908–1999) Šlapeta z wystawy Morawsko-Śląskiego Stowarzyszenia Artystów Plastyków, zorganizowanej w ostrawskim Domu Sztuki jesienią 1933 roku. Wystawione przykłady prac wspomnianego duetu architektów tak go zafascynowały, że postanowił się z nimi skontaktować. Wraz z żoną Ellen Hess zakupili od spółdzielni „Spořilov” działkę w ówczesnej dzielnicy Na Komendě, w południowo-zachodniej części Opawy, gdzie w tym czasie – podobnie jak na wzgórzu Kylešovický kopec po przeciwnej stronie miasta – rozwijała się zabudowa domów jednorodzinnych i willi. Budowę domu rozpoczęła w kwietniu 1934 roku firma Förster i Unger z Hulczna, która wcześniej realizowała willę Kremmera również według projektu braci Šlapeta. Prace zakończono pod koniec grudnia tego samego roku, tak że formalności administracyjne przeciągnęły się do roku następnego. Dom był poszukiwaniem idealnego, typowego obiektu o niewielkiej powierzchni, nieprzekraczającej 80 m², co pozwalało właścicielom skorzystać z przepisu o zwolnieniu z podatku od nieruchomości na kolejne 25 lat. Rzut budynku jest urozmaicony, lecz jego podstawę stanowi prostokąt. Jedynie w miejscu północno-wschodniego naroża bryła posiada wcięcie. Po stronie południowej, od ogrodu, dodano kwadratową przybudówkę ogrodu zimowego z tarasem na poziomie piętra. Dzięki temu rozwiązaniu, polegającemu na poszerzeniu kubicznej bryły o ogród zimowy, willa weszła w skład większej grupy budowli, w których architekci stosowali podobny zabieg – wzbogacali prostą formę o ryzalit lub ogród zimowy. Przykładem może być willa Karla Urbánka w Śląskiej Ostrawie (cz. Slezská Ostrava) z lat 1933–1934, gdzie również do kubicznej bryły na planie prostokąta i do głównego pokoju dziennego dołączono ogród zimowy, w tym przypadku ustawiony na smukłych stalowych słupach ponad terenem. Elewacje willi Hessa dzielone są przez indywidualnie zaprojektowane okna pasmowe. W północnej elewacji, od strony ulicy, umieszczono wejście główne z zewnętrznymi schodami, osłonięte wyraźnym wysuniętym zadaszeniem . Już w tym pierwszym opawskim przykładzie twórczości braci Šlapeta widać pewne stałe zasady w rozplanowaniu kondygnacji zgodnie z zasadami funkcjonalności. Zaraz za wejściem od strony północnej znajduje się sień, z której dostępne są zarówno salon dzienny z jadalnią w południowym trakcie, jak i kuchnia oraz toaleta w trakcie północnym. Z sieni schodami można zejść do piwnicy, gdyż dom jest w całości podpiwniczony. Funkcjonalny podział wnętrza jest widoczny także na pierwszym piętrze, gdzie z holu prowadzi wejście do dwóch sypialni w południowym trakcie; tu pasmowe okna wychodzą na południe, w stronę ogrodu. Trzecia sypialnia, z portfenetrem otwierającym się na ogród, usytuowana jest od strony zachodniej. Z holu można wejść również do łazienki, umieszczonej w północno-wschodnim narożu, skąd prowadzi szyb do zrzucania prania wprost do pralni w piwnicy. Oprócz tego nowoczesnego udogodnienia, inspirowanego architekturą amerykańską, twórcy zastosowali w willi Hessa inne nowoczesne konstrukcje i materiały. Piwnice wykonano z betonu ubijanego, strop nad nimi był żelbetowy belkowy, a kolejne stropy – w systemie kratowych stropów z ceramicznymi wkładkami Simplex-Rekord. Pomieszczenia miały różnokolorowe podłogi gumowe na podkładzie ksyolitowym, w marmurkowych wzorach: ciemnoszarym, czarno-białym, niebieskim i piaskowo-brązowym. W ramach projektu przewidziano
również wbudowane meble, wykonane przez opawską firmę stolarską i meblarską ICOS. W wyniku przyłączenia Opawy do nazistowskich Niemiec w październiku 1938 roku Hessowie musieli przenieść się do pobliskiej Morawskiej Ostrawy (cz. Moravská Ostrava), skąd wrócili dopiero po wyzwoleniu, zmieniając przy tym nazwisko na Květ. Wkrótce potem przenieśli się do Brna. Architekci Lubomír i Čestmír Šlapeta wywodzili się z pracowni Hansa Scharouna z Akademii Sztuki we Wrocławiu, jednego z czołowych prekursorów awangardowej architektury funkcjonalistycznej i organicznej. Fascynowali się także formami parowców, samochodów i samolotów, które twórczo przetwarzali w swojej pracy. Willa Radima Hessa jest jedną z wariacji na ten temat i należy do szeregu projektów domów jednorodzinnych i willi o oszczędnym, kubiczny kształcie, w których bracia Šlapeta łączyli wspomniany typowy układ z motywem ogrodu zimowego dołączonego do południowej elewacji.
MSt
