Dom mieszkalny ze sklepem „TEBA“ Friedy Teitelbaum

O obiekcie

Budynek jest częścią tzw. „špalíčku”, który tworzyła zabudowa składająca się z domów czynszowych na wąskich, średniowiecznych parcelach w sąsiedztwie Hlásky. Na początku lat 30. ubiegłego wieku rozpoczęto jego przebudowę, której pierwszym etapem była budowa sąsiedniego domu. Cały blok „špalíčku” stanowi unikalny przykład przebudowy historycznego centrum Opawy w okresie Pierwszej Republiki Czechosłowackiej. Jest równocześnie cennym elementem górnego rynku - Horní náměstí z czasów przed jego zniszczeniem w czasie wojny w 1945 roku. Harald Bauer nawiązał tu do sąsiedniego narożnego domu Alexandra Niedermeyera (Horní náměstí 381/58), zaprojektowanego przez architekta Otto Reichnera w latach 1932–⁠1933. Na wąskiej i niewielkiej działce Bauer zaprojektował czteropiętrowy dom czynszowy o efektownej kompozycji fasady, w duchu Nowej Rzeczowości. Nad przeszklonym parterem fasadę ujęto po bokach półkolumnami o półkolistym przekroju, które sięgają aż pod gzyms koronujący. Przy spojrzeniu z boku wspomniane narożne półkolumny przekształcają się jednak w boczne, lekko wysunięte ściany, ukształtowane jako ekspresyjnie zakończone partie muru z wystającymi gzymsami koronującymi. Strukturę fasady uzupełniają subtelne parapetowe i nadokienne gzymsy, pomiędzy którymi symetrycznie rozmieszczono pary trójskrzydłowych okien, co tworzy wrażenie pasma okien niemal przez całą szerokość elewacji. Na najwyższej, attykowej kondygnacji znajdują się niskie okna o tej samej szerokości. W układzie funkcjonalnym pomieszczenia mieszkalne zwrócone są w stronę rynku, natomiast pomieszczenia pomocnicze, w tym klatka schodowa, skierowane są do wewnętrznego świetlika. Zastosowane rozwiązania i forma fasady nadają budynkowi wyraźnie nowoczesny charakter, mimo zachowania średniowiecznej, wąskiej parcelacji. Jest to jedno z najbardziej wyrazistych dzieł architektury Nowej Rzeczowości zarówno w historycznym centrum Opawy, jak i w samej twórczości Haralda Bauera.


MSt

Literatura

  • Romana Rosová – Martin Strakoš (eds.), Průvodce architekturou Opavy, Ostrava 2011, s. 115.
  • Pavel Šopák, Tvořit město. Opava a Moravská Ostrava 1850–⁠1950: architektura a urbanismus, Opava 2017, s. 256.
  • Jindřich Vybíral, Opavská architektura v letech 1930–⁠1938, Časopis Slezského muzea, série B – vědy historické, 36, 1987, s. 267.