O obiekcie
Wkomponowany pierwotnie w zabudowę pierzejową, jednopiętrowy dom o lekko trapezowym rzucie i pulpitowym dachu jest drugą opawską inwestycją funkcjonalistyczną, w której brał udział Lubomír Šlapeta (1908–1983), tym razem samodzielnie, bez brata Čestmíra. Elewacja frontowa, z poziomymi oknami, wejściem i pierwotnie także wjazdem do garażu (później zamurowanym), celowo jest oszczędna w wyrazie i odpowiada założeniom tzw. białego funkcjonalizmu, z naciskiem na racjonalizm. Na parterze mieścił się gabinet lekarski inwestora, doktora Martínka, rozbudowany w tylnym trakcie o lekko skośne okno ogrodu zimowego, wychodzące na utrzymany w stylu japońskim ogród z okrągłym basenem. W południowo-wschodnim narożu budynku umieszczono efektowną, spiralną klatkę schodową prowadzącą na piętro. Od niej rozwija się skośna elewacja części piętrowej, wsparta na stalowych słupach. Wysunięcie piętra tworzy zadaszony ogrodowy podcień, połączony ze wspomnianym ogrodem japońskim. Piętro pełniło funkcję mieszkania właściciela, z dynamicznie ukształtowanym salonem, którego strop miał formę pozornego segmentowego sklepienie , wykonanego z otynkowanej siatki Rabitza. Przestrzeń salonu była otwarta pasmowymi oknami zarówno w stronę ulicy, jak i ogrodu. Do tego wnętrza przylegały kuchnia, sypialnia oraz pokój dziecięcy – wszystkie z wbudowanymi meblami. Po przyłączeniu Opawy do III Rzeszy rodzina właściciela przeniosła się do Ołomuńca (cz. Olomouc), gdzie pozostała na stałe. Parter domu aż do lat 80. XX wieku był użytkowany przez Powiatowy Zakład Opieki Zdrowotnej, a piętro służyło celom mieszkalnym. Późniejsze przebudowy doprowadziły do usunięcia oryginalnych wbudowanych mebli, likwidacji sklepienia salonu oraz do innych niekorzystnych ingerencji. Objęcie domu ochroną konserwatorską oznaczało zachowanie go w pierwotnej formie – co jest istotne, ponieważ pobliska zabudowa mieszkaniowa pokazuje możliwy kierunek przemian tej okolicy, polegający na wyburzaniu starszej, drobniejszej zabudowy i zastępowaniu jej dużymi blokami mieszkalnymi. Dom jednorodzinny doktora Martínka powstawał równolegle z willą doktora Eduarda Lisky w Śląskiej Ostrawie, która należy do najbardziej wyrazistych realizacji Lubomíra i Čestmíra Šlapeta w duchu funkcjonalistycznej architektury organicznej. Podobnie jak willa Lisky, także ta opawska w Kateřinkach – poprzez przyjęcie zasady ciągłości przestrzeni, wprowadzenie przenikania się wnętrza z zewnętrzem, przekrycie salonu sklepieniem pozornym, czy użycie wbudowanych mebli jako elementów kształtujących przestrzeń – zapowiadała dalsze kierunki i tendencje rozwijane w późniejszej twórczości Lubomíra Šlapety.
MSt
