O obiekcie
Skrzyżowanie ulic Hrnčířská i Ostrožná oraz ich wyjście na górny rynek - Horní náměstí stanowiło ważny punkt w układzie ulicznym historycznego centrum Opawy już od czasów średniowiecza, mimo że ze względu na swoje położenie i powstanie znajdowało się poza zwartą zabudową dwóch głównych historycznych rynków miasta. Na rogu wspomnianych ulic znajdował się Bešovský dům i właśnie w tym miejscu w latach 20. XX wieku czeski księgarz František Havlický zlecił budowę nowoczesnej kamienicy na skalę wielkiego miasta. Pierwotnie czteropiętrowy, a obecnie częściowo pięciopiętrowy, dwuskrzydłowy dom czynszowy z dynamicznie zaokrąglonym narożem, podkreślonym na parterze wejściem do części handlowej budynku, a nad wejściem zaakcentowanym ciągiem balkonów, zwrócony jest w stronę skrzyżowania ulic Hrnčířská i Ostrožná, w kierunku rynku górnego - Horní náměstí. Na dwóch pierwszych podwyższonych kondygnacjach powstały reprezentacyjne przestrzenie handlowe dla księgarni Havlickiego oraz kawiarni Orient, która nawiązywała do tradycji pobliskich kawiarni. Pod względem konstrukcyjnym budynek łączy murowane ściany z cegły i żelbetowy szkielet z balkonami wysuniętymi przed lico fasady, zaakcentowanymi pasami gładkich, otynkowanych balustrad. Rozwiązanie stylistyczne budynku wskazuje jednak na swoistą niepewność autora/autorów projektu co do wyboru stylu. Mamy tu do czynienia z budynkiem przejściowym, znajdującym się na pograniczu tradycji dekoratywizmu z jednej strony, z drugiej natomiast dynamizmu i surowości wczesnego modernizmu. Bardziej tradycyjne formy widać w pionowych otworach okiennych, gzymsach czy ukształtowaniu drobnych dekoracyjnych wsporników. Nowoczesny dynamizm w purystycznej i funkcjonalistycznej formie przejawił się przede wszystkim w zastosowaniu poziomych pasów balustrad balkonów oraz w przeważnie pozbawionych ozdób elewacjach budynku. Dynamiczne elementy, wprowadzane już wcześniej w niemieckiej architekturze ekspresjonistycznej, zwłaszcza w twórczości architekta Ericha Mendelsohna czy przedstawicieli innych nurtów awangardy, były wówczas ulubionym motywem pojawiającym się w nowoczesnych budynkach. Połączenie tych przeciwnych kierunków w architekturze połowy lat 20. było ucieleśnieniem poszukiwania odpowiedniej i aktualnej formy architektonicznego wyrazu, a nie dowodem jego odnalezienia. Równocześnie świadczyło to o chęci inwestora, aby do historycznego centrum Opawy wprowadzić nową, idącą z duchem czasu architekturę. Budynek został uszkodzony podczas działań wojennych w pierwszej połowie 1945 roku, następnie przebudowano go według projektu firmy V. Nekvasil z 1947 roku na hotel Orient, nadbudowując piąte piętro. Na parterze powstał bufet, w suterenie bar nocny, zachowano kawiarnię, a pozostałe części budynku zaadaptowano na hotel. W latach 1992–1995 przeprowadzono kolejną przebudowę, tym razem na potrzeby banku. Dokonano zmian układu wnętrz, elewacji oraz części parterowej. Najcenniejszym elementem architektonicznym budynku jest dynamicznie ukształtowana fasada z poziomymi pasami balkonów i zaokrąglonym narożem, pierwotnie podkreślonym na parterze przeszklonym wejściem głównym do księgarni. Budynek swoją formą podkreślił znaczenie skrzyżowania ulic i równocześnie wprowadził w latach 20. XX wieku do historycznego centrum Opawy purystyczną i dynamiczną nowoczesną architekturę, plasującą się na granicy wschodzącej awangardy oraz stopniowo przekształcającej się tradycji i dekoratywizmu.
MSt
