O obiekcie
Plac náměstí Slezského odboje powstał w latach 80. XIX wieku w związku z rozbudową pierzei wzdłuż dzisiejszej ulicy Olomoucká w kierunku południowo-zachodnim oraz z budową nowego sądu, tworzącego południowo-wschodnią pierzeję placu za ulicą Olomoucká. Budynek polikliniki dopełnił północne naroże w miejscu, gdzie na plac wychodzą ulice Hany Kvapilové i Havlíčkova. Budynek powstał dla Powiatowej Kasy Chorych i stanowi jeden z najbardziej wyrazistych przykładów połączenia nowego czy też nowoczesnego klasycyzmu z rondokubizmem, nazywanym też stylem łukowym lat 20. XX wieku. W 1924 roku odbył się konkurs na projekt tej nowej placówki, dla której wybrano działkę w południowo-zachodniej części Opawy, na ówczesnym placu Wilsonovo náměstí. Spośród zgłoszonych prac pierwszą nagrodę otrzymał i do realizacji wybrany został projekt architekta Jaroslava Stockara-Bernkopfa (1890–1977), który regularnie zajmował się projektowaniem placówek medycznych i szkolnych, a także współpracą z kasami chorych. W pobliskiej Ostrawie w okresie międzywojennym zaprojektował gmach dyrekcji Spółki Górniczo-Hutniczej (1928–1929) oraz razem z architektem Karlem Roštíkiem uczestniczył w projektowaniu Powiatowego Zakładu Socjalno-Zdrowotnego (1931–1933). Trójskrzydłowy budynek dla Powiatowej Kasy Chorych w Opawie jest zwrócony w stronę placu sześcioosiową fasadą, z wysuniętym czteroosiowym środkowym ryzalitem, zaakcentowanym boniowanymi filarami na wysokości parteru. Filary te dźwigają belkowanie wznoszące się nad schodami prowadzącymi do głównego wejścia. Elewacja na piętrze oraz po bokach ryzalitu rozczłonkowana jest utworzonymi przez lizeny ramami, które rytmizują poszczególne osie okienne. Ponad gzymsem koronującym z mutulusami w partii ryzalitu wznosi się attyka z trójkątnym szczytem, w którym umieszczono figuralną grupę rzeźbiarską z piaskowca autorstwa rzeźbiarza Josefa Kubíčka (1890–1972), przedstawiającą ojca i matkę z małym dzieckiem. W głównej części budynku, na poziomie parteru, znajduje się westybul łączący poszczególne skrzydła obiektu i umożliwiający komunikację między nimi. W elewacjach od strony ulic zastosowano motyw kół zdobiących płyciny podparapetowe pierwszego piętra. Całość utrzymana jest w formach neoklasycyzmu, a elementy stylu łukowego nowej republiki widać w zastosowanych motywach kół i cylindrów, a także w zaokrąglonych konsolach portyku wejściowego. W pewnym stopniu można też mówić o jego wpływie na kształt zaokrąglonego łącznika w skrzydle wychodzącym na ulicę Hany Kvapilové. Jeśli chodzi o stylistykę wspomnianej grupy rzeźbiarskiej Kubíčka, przedstawiającej małe dziecko stojące między rodzicami – po prawej stronie klęczy matka z draperią szaty przerzuconą przez lewą rękę, którą podtrzymuje dziecko, po lewej klęczy ojciec trzymający w rękach okrycie, którego dziecko chwyta się prawą ręką – artysta wykonał ją w duchu realizmu społecznego, charakterystycznego dla części czeskiej i środkowoeuropejskiej rzeźby lat 20. XX wieku, towarzyszącego często właśnie dziełom stylu łukowego lub rondokubizmu. W tym przypadku architekt Jaroslav Stockar-Bernkopf – być może z powodu własnego konserwatyzmu, jak i konserwatyzmu inwestora oraz ówczesnej Opawy – skłonił się ku koncepcji neoklasycyzmu, a pozostałe środki zastosował jedynie jako elementy urozmaicające ogólny wyraz budynku. Obiekt nie był jednak w Opawie znany wyłącznie jako placówka medyczna – w suterenie, pod poczekalnią westybulu, mieściło się kino Elektra, zlikwidowane w 2007 roku.
MSt
